Publicatie datum
10 juli 2024
Leestijd
3 minuten

PSYCHOLOGISCHE VEILIGHEID

EEN MUST VOOR BETERE WERKPRESTATIES

Hoe heerlijk is het om te werken op een plek waar je mag zijn wie je bent? Een plek waar je vrij bent om je mening te geven. Waar je gehoord wordt door je directe collega’s en je leidinggevende. Hoe zit dat eigenlijk in jouw team? Heb je het gevoel dat je vragen mag stellen? Durf je dat? Worden jouw ideeën gehoord en voel jij je vrij om kritiek te uiten?

Volgens Psycholoog Matthijs Steeneveld kent elk team ‘interpersoonlijke risico’s’. Denk bijvoorbeeld aan het kunnen stellen van werkinhoudelijke vragen, fouten durven maken, wilde ideeën opperen of hardop out-of-the-box denken. Ook op persoonlijk niveau ziet Steeneveld risico’s; je mening geven bijvoorbeeld of jezelf kunnen zijn. Als daar in het team ruimte voor is, spreken we van een psychologisch veilige werkomgeving. Dat is het belangrijkste ingrediënt om jouw team – maar ook jou als mens en professional – te laten bloeien en goed te laten presteren.

VERTROUWEN HEBBEN IS EEN KEUZE

Joriene Beks is auteur van het boek Psychologische Veiligheid. Zo vorm je een vrijmoedig team. Volgens haar staan onder een veilige werkomgeving drie essentiële pijlers: ‘vertrouwen’, ‘vrijmoedigheid’ en ‘samen het verschil maken’. Deze pijlers kunnen niet zonder elkaar. Beks noemt het een krukje met drie poten. Haal je een poot weg, dan valt het krukje om.

VERTROUWEN

Het gevoel van vertrouwen ken je vast. Maar weet je ook dat iemand vertrouwen een keuze is? Je kiest dan om een ander – bijvoorbeeld een collega – vanuit een positieve verwachting toe te treden. Het vertrouwen dat je hebt is dus boven alles authentiek en persoonlijk. Volgens auteur Stephen Covey jr. werken mensen die elkaar vertrouwen beter samen en bereiken doorgaans grotere successen. Mensen die elkaar niet vertrouwen twijfelen over elkaars goede bedoelingen, creëren langzaam maar zeker frustraties en zijn achterdochtig. Dat levert niets op en kost je vooral heel veel energie.

De Amerikaanse psychologe en organisatie-deskundige Amy Edmondson heeft bij het bedrijf Google onderzoek gedaan naar de relatie tussen vertrouwen en succes. Zij ontdekte dat een team dat veel fouten maakte, beter presteerde dan een team dat nauwelijks fouten maakte. Vreemd denk je vast. Dat zit zo. Het team dat veel fouten maakte, besprak namelijk samen elke gemaakte fout en leerde daarvan. Binnen dat team was er sprake van een veilige omgeving met veel onderling vertrouwen. Dat levert dus ook écht wat op.

VRIJMOEDIGHEID

Het tweede ingrediënt volgens Beks is vrijmoedigheid. Je vertrouwt in je eigen kunnen, je bent er positief over. Je geeft je mening, vertelt de waarheid en spreekt mensen ergens op aan als dat nodig is. Ook voel je je in staat om het werk dat jullie samen uitvoeren, te beïnvloeden. Je voelt je krachtig genoeg om je eigen doelen te bepalen en om op jouw manier te werken. Je hebt standpunten en bent vrijmoedig genoeg om die met het team te delen. Klinkt dat als jouw team? High five! Jouw team is vrijmoedig.

PSYCHOLOGISCHE VEILIGHEID MOET ALTIJD OP DE AGENDA STAAN

HET VERSCHIL MAKEN

De eerste twee pijlers staan. Jullie hebben vertrouwen in elkaar en het team is vrijmoedig. Jullie zijn klaar om het verschil te gaan maken. Dat lukt pas als elk individu in het team gezien en gehoord wordt, anders kan je geen impact maken en dus geen verschil. Zit het goed met het vertrouwen en de vrijmoedigheid, dan staat niets jullie in de weg om het verschil te gaan maken.

MAAK HET KLEIN!

Maak ‘psychologische onveiligheid’ klein, bijvoorbeeld door iedereen in het team (ongeveer) gelijk aan het woord te laten en kap niemand af. Neem elk geopperd idee serieus. Stimuleer elkaar om hulp te vragen en in gesprek te blijven. Geef zelf het goede voorbeeld. Opper een idee, geef je mening, en moedig je collega’s aan om hetzelfde te doen. En wees gerust; als de werkomgeving voor langere tijd veilig is, kan het echt wel tegen een stootje.

EEN MUST VOOR BETERE WERKPRESTATIES